music Harry Scott
Φουγάρα, σκουπιδότοποι, πυλώνες ηλεκτρισμού, ομίχλη στην παγωμένη ατμόσφαιρα της Αγγλίας, βιομηχανία, άνθρωποι που σέρνονται εδώ κι εκεί δίχως αφετηρία και δίχως τερματισμό και εκεί τα παιδιά, τα παιδικά χαμόγελα διαλυμένα, σβησμένα, βρισίδια, εξευτελισμοί ψυχικοί, παιδικές ψυχές που έχουν γεράσει πριν την ώρα τους. Ανάπτυξη από την μια και παρακμή από την άλλη. Ή απλά, οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Μια κριτική σε όλη την κανιβαλιστική κοινωνία των «ανεπτυγμένων» μητροπόλεων, όπου κάτω από τους «Big Ben» κυλιούνται σαν ποντίκια οι φτωχοί άνθρωποι και τα παιδιά τους.
Όλο αυτό το όραμα τρόμου ονομάζεται κινηματογραφικά «Ο Εγωιστής Γίγαντας», η πρώτη μεγάλου μήκους μυθοπλαστικής κατάθεσης μιας γυναίκας δημιουργού, της Clio Barnard. Μέσα σε μιάμιση ώρα, η κάμερα ακολουθεί ένα δράμα που δεν είναι μακρινό, δεν είναι αδιάφορο, που δεν προσπαθεί να μας συγκινήσει για κανέναν λόγο με εύκολα κόλπα, μα να μας βυθίσει σε μια κόλαση, ώστε να σιχαθούμε τους υπεύθυνους των αιτιών της κοινωνικής βαρβαρότητας, που ακροβατεί στην ιδεολογία του χρήματος, να βρούμε και τις ευθύνες μας που επιτρέπουμε την καταχνιά να σβήνει από τον χάρτη της ζωής την αισιοδοξία, τη δικαιοσύνη, την ανθρωπιά, την αλληλεγγύη.
Με ήρωες δύο παιδιά που έχουν χάσει τα όποια παιδικά χαρακτηριστικά, όπου σχολείο, οικογένεια, περίγυρος είναι όλα μια πρέσα καταναγκασμών, εξευτελισμών, ένα σύνταγμα ψυχολογικού πολέμου, σουλατσάροντας πουλώντας παλιοσίδερα και σκουπίδια για λίγα χρήματα επιστρέφοντας τα στις διαλυμένες οικογένειες τους. Με βλέμμα κτηνώδες ώστε να επιβιώσουν σε όλο το συντρίμμι της ζωής. «Τι κάνεις εδώ; Πάμε να βγάλουμε φράγκα!», λέει o ένας πιτσιρικάς στον κολλητό του, όταν τον βλέπει στο σχολείο. Και αναρωτιέμαι, πού φτάνει τελικά ο πάτος; Κινηματογραφικοί «ήρωες» μακριά από τα στάνταρ που έχουμε συνηθίσει. Λούμπεν, εργάτες, φτωχόκοσμος, αυτό που ίσως λέμε και περιθώριο, με τα αδιέξοδα και τις αυταπάτες, μα και πλειοψηφία, στις ανάγκες και στο δίκιο. Μετά την προβολή, δεν μπορούμε να κάνουμε ότι δεν γνωρίζουμε τι φταίει, δεν έχουμε αυτό το δικαίωμα να κρύβουμε τη βρωμιά κάτω από το χαλί.
Η ταινία αποδίδει ευθύνες. Όχι σε μια υπανάπτυκτη χώρα της Αφρικής, αλλά στην παντοδύναμη Αγγλία. Μας το λέει καθαρά. Ορίστε το «μέλλον» της, αν θεωρούμε ότι τα παιδιά είναι το μέλλον μιας κοινωνίας. Και με τούτη την κατάθεση, η σκηνοθέτης και σεναριογράφος, με τούτη την ειλικρινή ματιά στη χώρα της, προσφέρει υπηρεσία σε όλους. Δείχνει τα πράγματα όπως είναι και τα μεγεθύνει, όπως είναι και ο ρόλος του καλλιτέχνη. Η ταινία είναι άγρια από την αρχή ως το τέλος. Το σενάριο, απειλητικό, ένας ψυχικός καταναγκασμός στο να συνειδητοποιούμε τη γύρω πραγματικότητα. Με ζοφερή φωτογραφία και δυνατότατες ερμηνείες των δυο 13χρονων «αλητάμπουρων» που προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα.
Η ταινία δεν είναι διασκέδαση. Είναι από αυτές που μας στριμώχνουν. Πολιτικός αγγλικός κινηματογράφος, δίχως ελιτισμούς, δίχως να πλαταίνει, δίχως να βρίσκει αδιέξοδα, μα αντιθέτως στο κάθε ρυθμικά μονταρισμένο και σκηνοθετικά δευτερόλεπτο, αποτελεί ένα ισχυρό χτύπημα στην κοινωνία που έχει φάει τα ψωμιά της και δεν μένει παρά να φάει και τα παιδιά της. Που τιμωρεί, δασκαλεύει, τρομοκρατεί, που αντί να καταπολεμεί τις αιτίες, φτάνει τόσο φυσιολογικά και στη «δολοφονία» των παιδιών. Που η όλη βαρβαρότητα κάνει μετάσταση σε όλα τα κύτταρα της κοινωνίας, και έτσι συγκρούσεις, αδιέξοδες λύσεις κι αντιδράσεις είναι κάτι το φυσιολογικό. Η εκμετάλλευση του αδυνάτου είναι το φυσιολογικό. Οι ανθρώπινες σχέσεις δεμένες με τη θηλιά του χρήματος είναι το φυσιολογικό. Κοινωνία-ανακύκλωση της μιζέριας με μικρές λάμψεις φιλίας, ανθρώπινης και φυσιολογικής, που φανταστείτε, μας κάνει να συγκινούμαστε σαν να είναι μια παράλογη εξαίρεση. Χαμένη γενιά; Ίσως! Μια κοινωνία που έχει χάσει κάθε δρόμο και τα παιδιά μοιάζουν με τελειωμένες υπάρξεις στην αναζήτησης μια ανώφελης ευκαιρίας για ανάσα. Ε, δυστυχώς και κατά τη γνώμη μου, δεν γίνεται να συνεχίζει. Ε, λοιπόν, ο «Εγωιστής Γίγαντας» είναι μια πολύ δυνατή ταινία. Ένα σφυρί που σπάει τη βιτρίνα της αγγλικής, της ευρωπαϊκής κοινωνίας, ώστε να κοιτάξει επιτέλους το αποκρουστικό πρόσωπο της στον καθρέπτη.
Κάθε βραβείο το αξίζει. αριστούργημα) Χρήστος Σκυλλάκος «Με τη ματιά του Kino Eye»
Cine.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου